Niniejszy dokument analizuje raport \u201eCatalanGate: rozleg\u0142a operacja szpiegowska najemnik\u00f3w przeciwko Katalo\u0144czykom przy u\u017cyciu Pegasusa i Candiru\u201d, opublikowany 18 kwietnia 2022 r. przez Citizen Lab w Munk School of Global Affairs and Public Policy, University of Toronto, i ujawnia szereg powa\u017cnych problem\u00f3w metodologicznychi etycznych, kt\u00f3re powa\u017cnie podwa\u017caj\u0105 jego warto\u015b\u0107 jako podstawy dowodowej dla komisji parlamentarnych i proces\u00f3w s\u0105dowych. Ta krytyczna recenzja pokazuje, \u017ce projekt badawczy Citizen Lab, badania i raportowanie ustale\u0144 w raporcie \u201eCatalanGate\u201d s\u0105 sprzeczne z powszechnie akceptowanymi normami prowadzenia i uczciwo\u015bci bada\u0144 naukowych. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i powaga odkrytych pu\u0142apek sugeruj\u0105, \u017ce Citizen Lab i organizacje polityczne, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z nimi przy opracowywaniu raportu, mog\u0142y pr\u00f3bowa\u0107 celowo wywo\u0142a\u0107 silne uprzedzenia polityczne, aby kszta\u0142towa\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105 i osi\u0105gn\u0105\u0107 silny wp\u0142yw medialny. Niniejsza krytyczna recenzja zaleca Uniwersytetowi w Toronto wszcz\u0119cie niezale\u017cnego dochodzenia w sprawie tego raportu i wycofanie jego publikacji. Podsumowanie niekt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnych zidentyfikowanych problem\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
1) Dochodzenie w sprawie CatalanGate narusza podstawowe wytyczne i zasady cyfrowej analizy kryminalistycznej okre\u015blone mi\u0119dzy innymi przez Agencj\u0119 Unii Europejskiej ds. Bezpiecze\u0144stwa Sieci i Informacji (ENISA), a tak\u017ce Protok\u00f3\u0142 z Berkeley wydany przez Biuro Wysokiego Komisarza Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Praw Cz\u0142owieka (OHCHR).<\/p>\n\n\n\n
2) Wyniki przedstawione w tym badaniu nie s\u0105 powtarzalne i nie zosta\u0142y niezale\u017cnie zrecenzowane ani zweryfikowane.<\/p>\n\n\n\n
3) Wyst\u0119puje bardzo nietypowy brak przejrzysto\u015bci w zakresie metodologii i wybor\u00f3w projektu badawczego. Autorzy odmawiaj\u0105 podania liczby badanych urz\u0105dze\u0144 lub wsp\u00f3\u0142czynnika wynik\u00f3w pozytywnych w analizie. Nie podano \u017cadnych grup kontrolnych ani przedzia\u0142\u00f3w ufno\u015bci analiz.<\/p>\n\n\n\n
4) Autorzy odmawiaj\u0105 podania, kiedy, gdzie i przez kogo przeprowadzono analizy kryminalistyczne. Nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce Citizen Lab przeprowadzi\u0142o jak\u0105kolwiek potwierdzaj\u0105c\u0105 analiz\u0119 niezdaln\u0105 w celu weryfikacji infekcji. Nie ma odniesienia do \u017cadnej procedury gwarantuj\u0105cej \u0142a\u0144cuch dowodowy, czego mo\u017cna oczekiwa\u0107 w przypadku jakiejkolwiek powa\u017cnej analizy kryminalistycznej.<\/p>\n\n\n\n
5) Dane dotycz\u0105ce infekcji urz\u0105dze\u0144 i pr\u00f3b infekcji s\u0105 prezentowane razem, co mo\u017ce wprowadzi\u0107 czytelnika w b\u0142\u0105d, \u017ce wszystkie ofiary w raporcie by\u0142y szpiegowane.<\/p>\n\n\n\n
6) Pan Ronald Deibert, dyrektor Citizen Lab, twierdzi, \u017ce ich procesy analityczne s\u0105 w 100% niezawodne i odmawia rozwa\u017cenia mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia fa\u0142szywie pozytywnych wynik\u00f3w lub innych b\u0142\u0119d\u00f3w; jest to w kontra\u015bcie z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142\u00f3wnego nurtu literatury na temat analizy kryminalistycznej i nauk spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n
7) Uczestnicy i niekt\u00f3rzy autorzy najwyra\u017aniej starali si\u0119 zmaksymalizowa\u0107 liczb\u0119 wynik\u00f3w pozytywnych. Niech\u0119\u0107 do przesy\u0142ania pr\u00f3bek do zewn\u0119trznej walidacji i zg\u0142aszanie pr\u00f3b zaka\u017cenia wraz z udanymi zaka\u017ceniami wydaj\u0105 si\u0119 to potwierdza\u0107.<\/p>\n\n\n\n
8) R\u00f3\u017cne pozorne konflikty interes\u00f3w (polityczne i ekonomiczne), w kt\u00f3re uwik\u0142ani byli autorzy raportu i osoby wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce przy jego badaniach, pozostaj\u0105 nieujawnione.<\/p>\n\n\n\n
9) Badania koordynowa\u0142 pan Elies Campo, dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, i domniemana ofiara szpiegostwa, bez wcze\u015bniejszego do\u015bwiadczenia badawczego ani uko\u0144czonego wy\u017cszego wykszta\u0142cenia jakiegokolwiek rodzaju. Autor ten z\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c fa\u0142szywe o\u015bwiadczenia dotycz\u0105ce swojego statusu zatrudnienia i nie by\u0142 zwi\u0105zany z Citizen Lab przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 okresu trwania \u015bledztwa.<\/p>\n\n\n\n
10) Najwyra\u017aniej analizowano tylko urz\u0105dzenia polityk\u00f3w i dzia\u0142aczy niepodleg\u0142o\u015bciowych. Autorzy nie wyja\u015bniaj\u0105 kryteri\u00f3w zastosowanych w pr\u00f3bkowaniu metod\u0105 kuli \u015bnie\u017cnej. Istniej\u0105 bardzo silne dowody sugeruj\u0105ce, \u017ce przypadki przes\u0142ane do analizy zosta\u0142y przefiltrowane przez partie polityczne.<\/p>\n\n\n\n
11) Sprawozdanie z ustale\u0144 dochodzenia CatalanGate odzwierciedla siln\u0105 stronniczo\u015b\u0107 polityczn\u0105, stronniczo\u015b\u0107 selekcji i brak rygoru. Informacje s\u0105 cz\u0119sto grupowane w problematyczny spos\u00f3b lub pomijane, aby wywo\u0142a\u0107 pewne (nieneutralne) pogl\u0105dy.<\/p>\n\n\n\n
12) Wed\u0142ug kluczowych uczestnik\u00f3w badania, dochodzenie Citizen Lab w Hiszpanii mia\u0142o na celu zebranie dowod\u00f3w, aby wesprze\u0107 sprawy s\u0105dowe przeciwko NSO przez WhatsApp, Apple i katalo\u0144skich polityk\u00f3w secesjonistycznych. Og\u0142oszenie przez Apple 10 milion\u00f3w dolar\u00f3w wk\u0142adu dla badaczy za ich wsparcie w gromadzeniu dowod\u00f3w przeciwko NSO i mianowanie dyrektora Citizen Lab do komisji, kt\u00f3ra decyduje o przyznaniu nagrody, wydaje si\u0119 sugerowa\u0107 nieujawnione interesy ekonomiczne.<\/p>\n\n\n\n
13) Autorzy Citizen Lab wyra\u017caj\u0105 bardzo powa\u017cne oskar\u017cenia przeciwko hiszpa\u0144skiemu rz\u0105dowi o \u201enielegalne szpiegostwo\u201d w oparciu o to, co raport twierdzi, \u017ce jest \u201edowodem poszlakowym\u201d. Raport nie dostarcza wystarczaj\u0105cych dowod\u00f3w, aby podtrzyma\u0107 te oskar\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n
14) Tymczasem raport nie bierze pod uwag\u0119 \u017cadnej z innych prawdopodobnych hipotez alternatywnych. Zaskakuj\u0105ce jest, \u017ce nie wspomniano nawet o mo\u017cliwo\u015bci prawnie sankcjonowanego nadzoru, fa\u0142szywych alarm\u00f3w lub szpiegostwa przez tajne s\u0142u\u017cby Rosji lub innych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
15) Istnieje wiele sprzeczno\u015bci i obaw etycznych dotycz\u0105cych tego, jak rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 badania \u015bledczych w Hiszpanii w lipcu 2020 r. W tym czasie niezwykle silna kampania komunikacyjna koordynowana przez katalo\u0144skie partie polityczne secesjonistyczne oraz pozew zosta\u0142y rozpocz\u0119te w ci\u0105gu tygodnia od pierwszej analizy i przed potwierdzeniem jakiegokolwiek zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n
16) Podczas dochodzenia uczestnicy zostali ostrze\u017ceni, \u017ce prawdopodobnie s\u0105 szpiegowani, bez uwzgl\u0119dnienia, \u017ce \u200b\u200bto ostrze\u017cenie mo\u017ce kolidowa\u0107 z dochodzeniami sankcjonowanymi przez s\u0105d. Wielu uczestnik\u00f3w by\u0142o zgodnie z prawem monitorowanych przez hiszpa\u0144skie s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa, gdy si\u0119 z nimi skontaktowano i wyja\u015bniono, jak unikn\u0105\u0107 nadzoru. Inni czekali na proces, a niekt\u00f3rzy nawet odsiadywali kar\u0119 wi\u0119zienia.<\/p>\n\n\n\n
17) Nazwa CatalanGate dla raportu (opublikowanego 18 kwietnia 2022 r.) zosta\u0142a wybrana tak, aby pasowa\u0142a do has\u0142a kampanii propagandowej, kt\u00f3r\u0105 katalo\u0144skie partie i organizacje secesjonistyczne przygotowywa\u0142y na kilka miesi\u0119cy przed publikacj\u0105 raportu. Najwi\u0119ksza organizacja secesjonistyczna zarejestrowa\u0142a domen\u0119 \u201eCatalanGate.cat\u201d w styczniu 2022 r. Ponadto konto na Twitterze (182,6 tys. obserwuj\u0105cych) obecnie nazywane \u201e@catalangate\u201d jest u\u017cywane od 2012 r. do promowania r\u00f3\u017cnych kampanii komunikacyjnych o charakterze secesjonistycznym.<\/p>\n\n\n\n
18) Kilku uczestnik\u00f3w badania by\u0142o w\u00f3wczas i nadal jest pod obserwacj\u0105 z powodu znanych powi\u0105za\u0144 z rosyjskimi s\u0142u\u017cbami wywiadowczymi, korupcji i\/lub stworzenia nielegalnej platformy opartej na blockchainie Tsunami Democr\u00e0tic, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu unikanie hiszpa\u0144skich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa i by\u0142a u\u017cywana do koordynowania gwa\u0142townych zamieszek i blokad dr\u00f3g, stacji kolejowych i lotnisk. Rozwa\u017canie jako \u201eofiary\u201d kilku przyw\u00f3dc\u00f3w politycznych i aktywist\u00f3w, kt\u00f3rzy byli badani z upowa\u017cnienia s\u0105dowego za powa\u017cne przest\u0119pstwa (niekt\u00f3rzy z nich zostali skazani) wydaje si\u0119 ryzykowne w raporcie naukowym.<\/p>\n\n\n\n
19) Co zaskakuj\u0105ce, dobrze udokumentowane powi\u0105zania z Rosj\u0105 i rosyjskie pr\u00f3by destabilizacji Hiszpanii i UE poprzez wspieranie katalo\u0144skich secesjonist\u00f3w s\u0105 ca\u0142kowicie pomini\u0119te w raporcie. \u015aledztwo w sprawie CatalanGate zosta\u0142o wznowione dok\u0142adnie w czasie, gdy poparcie dla katalo\u0144skiej secesji spad\u0142o do najni\u017cszego poziomu od 2014 r., a powi\u0105zania z Rosj\u0105 sta\u0142y si\u0119 bardzo problematyczne w stosunku do opinii publicznej w sprawie inwazji na Ukrain\u0119.<\/p>\n\n\n\n
20) Komunikaty prasowe, media spo\u0142eczno\u015bciowe i oficjalne o\u015bwiadczenia Citizen Lab dotycz\u0105ce raportu CatalanGate zawieraj\u0105 wiele sprzeczno\u015bci i nieprawdziwych stwierdze\u0144. Zeznania kilku uczestnik\u00f3w \u015bledztwa przecz\u0105 relacjom Citizen Lab.<\/p>\n\n\n\n
21) Bior\u0105c pod uwag\u0119 mnogo\u015b\u0107 wykrytych problematycznych kwestii, ponad stu badaczy z r\u00f3\u017cnych uniwersytet\u00f3w i dyscyplin zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 do Uniwersytetu w Toronto o wszcz\u0119cie niezale\u017cnego \u015bledztwa w sprawie prowadzenia bada\u0144 przez Citizen Lab podczas pracy nad CatalanGate (w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych listach). Jak dot\u0105d Uniwersytet w Toronto odm\u00f3wi\u0142 rozpatrzenia sprawy i zignorowa\u0142 wiele pyta\u0144 i pr\u00f3\u015bb kilku naukowc\u00f3w i dziennikarzy. Odm\u00f3wi\u0142 r\u00f3wnie\u017c podania nazw organizacji i os\u00f3b finansuj\u0105cych Citizen Lab.<\/p>\n\n\n\n
22) Zamiast poprawi\u0107 lub wycofa\u0107 sw\u00f3j raport, cz\u0142onkowie Citizen Lab, wspierani przez niekt\u00f3rych zewn\u0119trznych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, przeprowadzili kampani\u0119 oszczerstw przeciwko autorowi tego raportu i innym badaczom, kt\u00f3rzy wyrazili publiczn\u0105 krytyk\u0119 w zwi\u0105zku z ich raportem CatalanGate. Ta kampania maj\u0105ca na celu uciszenie oskar\u017ce\u0144 o niew\u0142a\u015bciwe post\u0119powanie badawcze by\u0142a pocz\u0105tkowo prowadzona w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, ale dotar\u0142a do prasy mi\u0119dzynarodowej, a nawet do Parlamentu Europejskiego.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, raportu CatalanGate nie mo\u017cna uzna\u0107 za rygorystyczn\u0105 prac\u0119 naukow\u0105. Narusza on wi\u0119kszo\u015b\u0107 konwencji bada\u0144 naukowych i nie przestrzega protoko\u0142\u00f3w i zasad dochodze\u0144 kryminalistycznych w zakresie cyfryzacji. Wydaje si\u0119, \u017ce zosta\u0142 on zaprojektowany i przeprowadzony w celu stania si\u0119 instrumentem politycznym dla katalo\u0144skich nacjonalist\u00f3w, dostarczaj\u0105c dowod\u00f3w na potrzeby pozw\u00f3w, kt\u00f3re planowa\u0142y zar\u00f3wno Apple, jak i partie secesjonistyczne, oraz pr\u00f3buj\u0105c uzasadni\u0107 ex post niewa\u017cno\u015b\u0107 kilku proces\u00f3w, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 po jednostronnej pr\u00f3bie secesji w pa\u017adzierniku 2017 r. \u2014 na podstawie rzekomego nielegalnego monitorowania prawnik\u00f3w przez w\u0142adze hiszpa\u0144skie w czasie, gdy odbywa\u0142y si\u0119 te procesy. Jako taki mo\u017cna go uzna\u0107 za kluczowy element kampanii dezinformacyjnej.<\/p>\n\n\n\n
Ocena, czy Hiszpania szpiegowa\u0142a \u2014legalnie lub nielegalnie \u2014 niekt\u00f3rych uczestnik\u00f3w dochodzenia, czy te\u017c Pegasus by\u0142 preferowanym oprogramowaniem szpieguj\u0105cym, wykracza poza zakres niniejszego przegl\u0105du. Niniejsza recenzja pokazuje jednak, \u017ce raport CatalanGate nie spe\u0142nia minimalnych wymog\u00f3w, aby mo\u017cna go by\u0142o wykorzysta\u0107 jako podstaw\u0119 dowodow\u0105 w procedurach prawnych lub parlamentarnych komisjach \u015bledczych. Oczekuje si\u0119 niezale\u017cnego dochodzenia w sprawie nierzetelno\u015bci naukowej w tak powa\u017cnych przypadkach jak ten. Ka\u017cda komisja parlamentarna lub s\u0105d sprawiedliwo\u015bci badaj\u0105cy CatalanGate powinien zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do niezale\u017cnych ekspert\u00f3w medycyny s\u0105dowej \u2014bez powi\u0105za\u0144 z Citizen Lab lub Amnesty Tech\u2014 o odtworzenie analiz i ocen\u0119 ich wa\u017cno\u015bci i wiarygodno\u015bci. Wa\u017cne jest, aby wykluczy\u0107 fa\u0142szywe wyniki pozytywne, a tak\u017ce zidentyfikowa\u0107 wszelkie potencjalne zmiany lub sfabrykowanie dowod\u00f3w, takie jak sfabrykowane wyniki pozytywne, wykorzystuj\u0105ce brak \u0142a\u0144cucha dowodowego w tym dochodzeniu.<\/p>\n\n\n\n
Brak kontroli dzia\u0142a\u0144 organ\u00f3w nadzoruj\u0105cych bezpiecze\u0144stwo i prywatno\u015b\u0107 w Internecie, takich jak Citizen Lab, oraz ich potencjalne \u201eprzej\u0119cie\u201d przez korporacje Big Tech i partyjne grupy polityczne powinno by\u0107 powodem do niepokoju dla Unii Europejskiej. Citizen Lab s\u0142usznie domaga si\u0119 publicznej odpowiedzialno\u015bci i przejrzysto\u015bci od pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE, ale wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby one r\u00f3wnie\u017c przestrzega\u0142y tych samych zasad i aby oskar\u017cenia wobec rz\u0105d\u00f3w nie odwraca\u0142y uwagi od odpowiedzialno\u015bci i wyzwa\u0144, kt\u00f3re stoj\u0105 przed korporacjami Big Tech w zakresie bezpiecze\u0144stwa Internetu.<\/p>\n\n\n\n
Jose Javier Olivas Osuna<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niniejszy dokument analizuje raport \u201eCatalanGate: rozleg\u0142a operacja szpiegowska najemnik\u00f3w przeciwko Katalo\u0144czykom przy u\u017cyciu Pegasusa i Candiru\u201d, opublikowany 18 kwietnia 2022 r. przez Citizen Lab w Munk School of Global Affairs and Public Policy, University of Toronto, i ujawnia szereg powa\u017cnych problem\u00f3w metodologicznychi etycznych, kt\u00f3re powa\u017cnie podwa\u017caj\u0105 jego warto\u015b\u0107 jako podstawy dowodowej dla komisji parlamentarnych i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6266,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[7,8,6,5],"class_list":["post-6267","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pegasus","tag-autor-opracowania-jose-javier-olivas-osuna","tag-madryt","tag-narodowy-uniwersytet-ksztalcenia-na-odleglosc-uned","tag-wydzial-nauk-politycznych-i-administracji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6267"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6353,"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267\/revisions\/6353"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/markd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}